دوشنبه, 24 آبان 1395 ساعت 12:16

بهبود شاخص های مطالعه، راهکار تقویت فرهنگ ایرانی و اسلامی

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
مهمترین شاخص توسعه فرهنگی در هر جامعه ای وجود کتابخانه های غنی و متعدد و سرانه بالای مطالعه است و بهبود شاخص های این مهم گامی اساسی در راستای تقویت فرهنگ ایرانی و اسلامی در جامعه می باشد.
به گزارش ایرنا، مسئولان و دست اندرکاران امور فرهنگی استان مرکزی معتقدند، سرانه مطالعه در استان مرکزی در حد انتظار نیست و با توجه به پیشینه فرهنگی درخشان این منطقه و کارنامه ای که این استان در تربیت فرهیختگان دارد، نیاز است که در حوزه ارتقاء فرهنگ کتاب و کتابخوانی اقدامات بایسته ای صورت بگیرد.
بالا بودن شمارگان کتاب، میزان مراجعه مردم به کتابخانه های عمومی و برقراری گفتمان کتاب و مطالعه سه شاخص مهم برای سنجش سرانه کتابخوانی در هر جامعه است اما، در ایران و به خصوص استان مرکزی هیچ کدام از این شاخص ها حال و روز خوبی ندارند.
ترجمه انگلیسی آخرین اثر هاروکی موراکامی نویسنده 65 ساله ژاپنی سال گذشته میلادی در اروپا یک میلیون شمارگان داشت و همه آن نیز به فروش رسیده است و این در حالیست که شمارگان متوسط کتاب در کشور ما بین 500 تا 700 نسخه است، البته این شاخص به احتساب کتاب‌های کمک‌ درسی محاسبه شده است در حالی که در بسیاری از کشورها اروپایی و حتی آسیایی کتاب‌های کمک درسی را جزء آمار مذکور به حساب نمی‌ آورند.
اکنون که مردم به دلایل مختلف کتاب نمی خرند و موسسات نشر در نقاط مختلف ایران در آستانه تعطیلی قرار دارند، باید با مراجعه به کتابخانه های عمومی نیازهای فرهنگی برآورده شود اما، این شاخص مهم نیز چندان مناسب نیست چرا که از جمعیت حدود 80 میلیونی ایران، اعضاء کتابخانه های عمومی کشور به سه میلیون نفر هم نمی رسد.
این درحالیست که بر اساس استانداردهای جهانی باید حداقل25 میلیون نفر از جمعیت ایران عضو کتابخانه های عمومی باشند.
طبق استاندارد های جهانی باید بیش از 300 میلیون جلد کتاب در کتابخانه های عمومی نقاط مختلف کشور وجود داشته باشد در صورتی که درحال حاضر حدود 50 میلیون جلد کتاب در کتابخانه های عمومی کشور وجود دارد.
برقراری گفتمان کتاب و مطالعه نیز یکی دیگر از شاخص های سنجش سرانه مطالعه در جامعه است به این معنا که وقتی مردم صحبت می‌کنند غالب گفتمانشان با کتاب و کتابخوانی باشد، یعنی مسئولان که حرف می‌زنند ارجاع به کتاب بدهند، در رسانه که نگاه می‌کنید رد پای پر رنگی از کتاب ببینید اما، این شاخص نیز در لایه های مختلف جامعه کمرنگ است.
اگرچه رغبت پایین به مطالعه به عنوان معضلی کشوری رخ می نماید اما با توجه به اهمیتی که دانا محوری در تصمیم سازی و ارتباطات فرهنگی و اجتماعی دارد، نیاز است که این مهم به شیوه ای علمی و موثر در استان مرکزی واکاوی و بررسی شود.
به گزارش ایرنا، بر اساس بررسی های اداره کل کتابخانه های استان مر کزی، سرانه مطالعه کتاب غیر درسی چاپی در استان مرکزی روزانه 11 دقیقه و 30 ثانیه است در حالی که سرانه کشوری مطالعه حدود 13 دقیقه است، اگر چه سرانه کشور هم نسبت به دیگر کشورها حال و روز خوبی ندارد.
به گواه بازار راکد نشر و تیراژهای حداقلی، سرانه مطالعه در کشور مناسب نیست و با وجود جمعیت 80 میلیون نفری و جمعیت 70 درصدی شهرنشین، تیراژ کتاب و تولیدات فرهنگی با سه تا 10 هزار جلدی نشان از سرانه بسیار پایین مطالعه دارد و به گفته برخی مسئولان سرانه مطالعه کشور از 70 دقیقه تجاور نمی کند.
عوامل متعددی برای در رقم خوردن وضعیت نامطلوب مطالعه در کشور و استان وجود دارد که از آن جمله گرانی کتاب، مشغله کاری زیاد، پر کردن اوقات فراغت با جذابیت های فناوری ارتباطی نوین از قبیل تلویزیون، رایانه و یا گوشی های تلفن همراه و هوشمند است اما، همه این ها دلیل محکم و قاطعانه ای برای کمرنگ شدن عادت کتابخوانی و سرانه پایین مطالعه نیست.
نیاز است مجموعه مسائل درهم پیچیده و پنهان شده در فرهنگ ایرانی که تحلیل را سخت و شناخت را با مانع روبه رو می کند بررسی شده و عوامل واقعی این پدیده نا خوشایند را جستجو کرد و آن ها را در کنار هم نشاند و این نقیصه مهم را از ساحت فرهنگ برطرف کرد.
نماینده ولی فقیه در استان مرکزی در این خصوص گفت: احیاء فرهنگ اسلامی و ایرانی و نهادینه کردن اخلاق در جامعه از مسیر مطالعه و توسعه فکری می گذرد که مسئولان فرهنگی به خصوص اعضای شورای فرهنگ عمومی باید به این مهم توجه ویژه داشته باشند.
آیت الله قربانعلی دری نجف آبادی با بیان اینکه اعضای شورای فرهنگ عمومی استان مرکزی به عنوان تصمیم گیران نهایی فرهنگ استان باید خود عضو فعال کتابخانه ها باشند، اظهار کرد: افراد فرهیخته و نهادهای فرهنگی استان باید الگوی اشاعه فرهنگ مطالعه و کتابخوانی باشند چرا که این مهم یکی از شاخص های اصلی توسعه یافتگی و باروری اندیشه در جامعه است.
امام جمعه اراک سرانه مطالعه در استان مرکزی را غیرقابل قبول عنوان کرد و گفت: این استان در همه نقاط کشور و حتی جهان به عنوان زادگاه امام خمینی(ره) و خاستگاه علمای بزرگ اسلامی معرفی شده است و باید در همه زمینه ها به خصوص مسائل فرهنگی و اجتماعی سرآمد دیگر استان های کشور باشد.
وی، خواستار عزم جدی شهرداری ها و شوراهای اسلامی شهرهای استان مرکزی در عمل به تعهدات قانونی و حمایت همه جانبه از کتابخانه های عمومی شد و تاکید کرد: پرداخت نیم درصد بودجه شهرداری ها به نهاد کتابخانه های استان و همکاری در گسترش فرهنگ کتابخوانی باید در دستور کار قرار بگیرد.
نماینده ولی فقیه در استان مرکزی، بی توجهی خانواده ها و وزارتخانه های آموزش و پرورش و علوم، تحقیقات و فناوری معاون سیاسی و امنیتی استانداری استان مرکزی نیز کاهش گفتمان در فضای انتشاراتی را مهمترین دلیل سرانه پایین مطالعه عنوان کرد و گفت: این پدیده محدودیت در انتشار دیدگاه های آزاد و مختلف در عرصه نگارش کتاب را به دنبال دارد و باید عرصه نقد و میدان مخالفت و چند صدایی را آزاد گذاشت چرا که این مهم پاسخگویی علمی، کاهش آراء غیرکارشناسانه و افزایش نشاط و پویایی در فضای کتاب و کتابخوانی را به دنبال دارد.
شکرالله حسن بیگی افزود: منابع جایگزین مانند تلویزیون، فضای مجازی و شبکه های اجتماعی نیز تاثیر به سزایی در افت سرانه مطالعه در کشور و استان مرکزی دارد، در حالیکه رد و بدل شدن اطلاعات از این طریق تاثیر عمیق مطالعه هدفمند را ندارد و این امر باید در بین آحاد جامعه به خصوص جوانان ونوجوانان نهادینه شود، که هیچ منبعی مانند کتاب به معلومات و داشته های علمی انسان اضافه نمی کند.
وی گفت: تمایل ایرانیان به ادبیات شفاهی، گران بودن قیمت کتاب، نهادینه شدن احساس بی نیازی به دانستن در جامعه از دیگر موارد مهم در پایین بودن فرهنگ مطالعه در نقاط مختلف کشور به خصوص استان مرکزی است.
به گزارش ایرنا، معاون سیاسی و امنیتی استانداری استان مرکزی بیان کرد: ارتقاء کمی و کیفی کتابخانه های عمومی استان و روزآمد کردن عناوین مطالعه همخوان با سلایق و نیاز بخش های مختلف جامعه از موضوعات مهمی است که باید مورد توجه مسئولان قرار بگیرد.
وی افزود: نهاد کتابخانه های این استان به عنوان طلایه دار فرهنگ کتابخوانی باید از تمام نهادها گزارش های مدون ماهیانه و سالیانه مطالبه کند.
حسن بیگی اضافه کرد: بر اساس گزارش نهاد کتابخانه های استان مرکزی، سرانه مطالعه بسیار پایین ارزیابی شده است و مسوولان فرهنگی استان وظیفه دارند همه تلاش خود را برای ارتقاء سرانه مطالعه مفید در جامعه به کار ببندند.
مدیرکل کتابخانه های استان مرکزی نیز گفت: هم اکنون 72 باب کتابخانه در این استان فعال است که 957 هزار جلد کتاب را به اعضاء خود امانت می دهند.
امین کمالوندی افزود: بر اساس استاندارهای جهانی و با توجه به تراکم جمعیت استان مرکزی باید چهار میلیون جلد در کتابخانه ها به مردم عرضه شود و بیش از سه میلیون جلد کتاب دیگر باید تهیه و به گنجینه کتابخانه ها افزوده شود.
وی، همکاری نکردن شهرداری ها در پرداخت سهم نیم درصد به نهاد کتابخانه های استان را مهمترین مشکل این نهاد عنوان کرد و گفت: در سال جاری شهرداری اراک تنها یک میلیارد ریال به حساب نهاد کتابخانه های استان مرکزی واریز کرد در صورتی که این دستگاه خدماتی بیش از 22 میلیارد ریال به نهاد کتابخانه های استان مرکزی بدهکار است.
مدیرکل کتابخانه های استان مرکزی با بیان اینکه هم اکنون 50 هزار و 619 نفر در کتابخانه های مختلف استان عضو هستند، بیان کرد: سال گذشته 53 هزار 955 نفر درکتابخانه های استان عضو بودند که در مقایسه با سال جاری حدود هزار نفر کاهش دارد.
وی بیان کرد: از 50 هزار و 619 عضو کتابخانه های استان مرکزی، 28 هزار 540 نفر زن و بقیه مرد هستند.
کمالوندی بیان کرد: یک میلیون و 23 هزار و 217 جلد انواع کتاب در کتابخانه های استان وجود دارد که بر این اساس برای هر یک نفر کمتر از یک کتاب وجود دارد.
وی، فضای فیزیکی کل کتابخانه های استان مرکزی را 30 هزار و 281 متر مربع اعلام کرد و گفت: به ازای هر 100 نفر یک متر و 99 سانتیمتر فضای کتابخانه ای در استان وجود دارد که در برنامه ششم توسعه این مهم باید به هشت متر مربع برای هر 100 نفر برسد.
مدیرکل کتابخانه های استان مرکزی بیان کرد: بیش از 12 هزار جلد انواع کتاب خطی، چاپ سرنگی و سربی در کتابخانه های استان مرکزی وجود دارد.
73 کتابخانه در نقاط مختلف شهری و روستایی استان مرکزی فعالیت می کنند.
3017/6013/ خبرنگار: مصطفی مجللی**انتشار دهنده:مژگان حیدری*

اطلاعات تکميلي

خواندن 506 دفعه

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

آخرین اخبار

اخبار انتشارات دیجیتال

پربازدیدترین اخبار